घरबसल्या trekking: चकदेव - महिमंडणगड

।। श्री आशापुरी देव्यै नमः ।।

जसं माणसाचं नाव 'माणूस'.. चकदेव - महिमंडणगड - पर्वत

साधारण २ आठवड्यां आधी विशाल ने message केला होता..

१३-१४ मार्च २०२१, चकदेव via शिडी route, पर्वत आणि महिमंडणगड, details coming soon..

मला आधी typing mistake वाटली, पण मग 'message कोणी केला आहे?' हा विचार केल्यावर 'शक्यच नाही' म्हणत आपल्या सर्वांच्या तारणहार, लाडक्या मित्राला, Google 👨‍💻 ला विचारलं, असं काही असतं का? एखाद्या पर्वताचं नाव 'पर्वत' असणे म्हणजे माणसाचं नाव 'माणूस', असंच झालं की.. Google कडून अजून सविस्तर माहिती घेत असं लक्षात आलं की चकदेव आणि महिमंडणगड, दोन्ही base village शिंदी हुन आणि पर्वत, base village वळवण हुन point-and-back, सोपे treks आहेत.. 'मग विशालने personally message का करावा?', 'event सोपा असेल तर website वर टाकेल ना?'.. आपण / आम्ही जसे defects park करतो, तसंच 'नंतर बघू' म्हणत ह्या topic ला पण park करण्यात आलं..

उजाडला तो आठवडा, ज्याच्या (week)end ला करायचा होता हा trek.. राहुल ने विचारलं, 'plan काय?'.. विशालने 'WhatsApp करतो' सांगून २ दिवस गेल्यावर, बुधवारी एक pdf पाठवली.. daily (दोन्ही दिवस) ८-९ तास walking 🚶, पहिल्या दिवशी ६५० मीटर ascend आणि दुसऱ्या दिवशी ७०० मीटर descend.. ही होती summary.. आणि हो, कोपऱ्यात 'high endurance' पण लिहिलं होतं.. आता तुम्ही म्हणाल, ६५० 📈 आणि ७०० 📉 मीटर साठी कुठे high endurance लागतो?.. let's see..

१३ मार्च २०२१

१२ तारखेच्या रात्री १० 🕙 पासून pick-up सुरू झाले.. शिवाजीनगर, स्वारगेट, बिबवेवाडी, कात्रज, नवले bridge आणि दुसऱ्या दिवशी (रात्री १२ 🕛 नंतर) शेवटचा pick-up point होता सुरुर.. 'एवढे pick-up points?', 'हे होते तरी किती?'.. करताय ना विचार?.. फक्त ११.. वाई पुढे पसरणी घाट चढत, महाबळेश्वर पुढे आंबेनळी घाट उतरत, पोलदपुरहून पुढे कशेदी घाट ओलांडत, आंबीवलीला पोहोचलो (Google Maps 🌍 वर अंबावलि म्हणून आहे).. मला जाग आली तेव्हा ४:३० 🕟 वाजले होते आणि सगळे गावातल्या हनुमानाच्या मंदिरात झोपले होते, म्हणून किती वाजता पोहोचलो, हे तुम्ही guess कराल, तीच वेळ..

थोड्या वेळेतच, अंधारातच, संसार मांडण्यात आला.. 'भैरवगड ते रतनगड' (b2r) ला केलेल्या प्रमाणेच बेत होता - आज सकाळी उपमा (special attraction: मनुका 🍇), रात्री बिर्याणी आणि उद्या सकाळी maggi 🍝.. बिर्याणी आणि maggi चे special attraction खाली (संध्याकाळी आणि उद्या).. पाण्याची योग्य सोय नव्हती झाली म्हणून सोबत आणलेल्या पाण्याने उपमा आणि ☕ चहा (special attraction: गुळ) बनवण्यात आला.. ६:३० 🕡 ला उजाडल्यावर आणि पाणी आल्यावर container भरण्यात / refill करण्यात आलं.. नाश्ता झाल्यावर, सगळं गाडीत ठेऊन, 'समोर दिसतोय, तोच चकदेव' ही एक-मेकांना भूल देत / घेत आम्ही गावकऱ्यांना वाट विचारत चढायला सुरुवात केली..

चकदेवच्या बहीण झोलाई मातेच्या / देवीच्या मंदिराला 🛕 लांबूनच (वेळ वाचवत) नमस्कार 🙏 करत, introduction round घेण्यात आला.. तसंही त्याची कधी सक्ती नसतेच, पण "हा trek TTMM आहे, म्हणून काहीच instructions नाहीत" म्हणत विशालने indirectly 'तुम्ही timepass ⌛ करायला मोकळे आहात' असं सांगितलं..

शिंदीची वाट popular असली, तरी ही वाट सापडायला अवघड नव्हती.. आणलेल्या खडूंनी ↗️ arrow mark करत पुढे चालणारे, मागच्यांना directions ↖️ देत होते.. Google Maps 'terrain mode' मध्ये बघितल्यावर लक्षात आलं की आपल्याला १०० मी. पासून ९०० मी. altitude पर्यंत चढाई करायची होती फक्त चकदेव साठी, आणि महिमंडणगड वेगळा.. म्हणजेच ६५० मी. जे pdf मध्ये वाचलं होतं, ती पण भूलच.. आणि सोबतीला होता कोकणातला दमटपणा, मार्च महिन्याचं उन 🌞 आणि नसलेला वारा.. ह्याला म्हणायचं 'high endurance'?.. hold on..

एका झाडापुढे 🌳 आम्ही तीन जण बराच वेळ येऊन थांबलो, जिथून आता २-३ ridge सोडून चकदेव दिसत होता.. आवाज देतोय 🗣️ पण कोणाचं उत्तर नाही आणि बघतोय 🕵️‍♂️ पण कोणी दिसत नाही.. राहुल आणि माझा विषयही झाला, पुढे निघून जायचा, पण प्रशांतच्या मताला प्राधान्य देत आम्ही सगळ्यांसाठी थांबलो.. अर्ध्या तासाने जेव्हा सगळे आले, तेव्हा 'ह्या speed ने अवघड आहे' म्हणत, 'आता नाही थांबायचं' ठरवत आणि दिलीपला सोबत घेऊन, आम्ही चौघं पुढे निघालो.. वाढत्या उन्हात (चढण्या आधी) दिसणारा चढच घाम 😥 काढत होता.. थोड्या वेळात आम्हाला दूरवर शिडी दिसली - राहुलला दिसली, सगळ्यांना दाखवली.. वाटेवर पसरलेल्या वाळलेल्या गवतातून सावधपणे सावकाश चढत आम्ही शिडी खाली पोहोचलो.. इतर गडांपेक्षा ह्या शिडीचा प्रकार थोडा वेगळा आहे, photo बघून लक्षात येईलच..

शिडी - कुठल्याही डोंगरावर / गडावर rockpatch असला आणि त्या दगडांवर पायऱ्या बनवण्या इतकी सोय नसली की शक्यतो शिडी लावलेली / शिड्या लावलेल्या असतात.. जसं रतनगड, कळसुबाई, सुधागड, शिडी घाट, घनगड, मोरगिरी, मार्कंडेय (अजून नाही आठवत).. येणाऱ्या दुर्गप्रेमींची आणि भाविकांची सोय करणे, इथला पर्यटन वाढवणे हा हेतू.. बरं, पर्यटन म्हणजे फक्त ~~beach~~ समुद्रकिनारा 🏖️ (हा शब्द आपण विसरलोच, नई!) किंवा गडांवर गाड्यांनी जाणे नव्हे..

शिड्या चढून झाल्यावर, एका दगडावर कोरलेल्या गणपती जवळ सावली बघत आम्ही तिथे क्षणभर थांबलो तेव्हा दिलीप म्हणाले, "आजचा trek फसला".. व्यवस्थित तर आलो आहोत, म्हणून त्यांचं हे वाक्य मला काही कळलं नाही.. "इतका चढ आहे, हे माहित असतं तर आपण अजून लवकर निघालो असतो" म्हणत त्यांनी तिथेच power nap 😴 ची सोय करुन घेतली.. त्यांच्या सुखात त्यांना रममाण होऊ देत, पुढे १२ वाजता जेव्हा आम्ही तिघं मंदिरात पोहोचलो, तेव्हाच खाली टेकलो 🧘..

श्री शैल्य चौकेश्वर - नुकतीच महाशिवरात्री होऊन गेली होती, तेव्हा इथली गर्दी काही खूप जुनी नव्हती.. आम्ही मात्र ~~एकांतात~~ तिघांतात इथली शांतता अंगीकृत करत होतो.. अतिसुंदर असलेल्या ह्या मंदिरात शिरलो की एक भलामोठा नंदी 🐂 आहे आणि गाभाऱ्यात शिवलिंग सोबत काही मुर्त्या आहेत.. छोटा entrance (तोच exit) असलेल्या आणि एकही खिडकी नसलेल्या ह्या मंदिरात जरी उजेड कमी येत होता, तरी गाभाऱ्यात सगळं स्पष्ट दिसेल, असा पुरेसा प्रकाश होता.. इतका मोठा नंदी असून प्रकाशाला त्याची बाधा नव्हती.. मंदिराबाहेर इथल्या पूर्वजांच्या स्मरणार्थ बनवलेल्या भरपूर समाध्या दिसतात..

काही घरं 🏘️ पण दिसत होती आणि 'गडावर पाण्याची सोय आहे' ह्या माहितीची खात्री झाली.. 'आधी जेवण करुन घेऊ आणि नंतर शोधू' म्हणत आम्ही bag 🎒 मधून आमचे आणि तन्मयचे डबे काढले.. तन्मयने स्वतः सगळ्यांसाठी sandwich 🥪 बनवून आणले होते.. ओझं कमी व्हावं म्हणून त्याने तिन्ही डबे राहुल आणि प्रशांतला देऊन दिले होते.. आता त्याने b2r च्या अनुभवातून कोणाला डबे द्यावे, ह्याचा अंदाज लावायला पाहिजे होता का नाही? असो, आम्ही त्यातला एक डबा फस्त केला.. चटणी, पोळ्या, दशम्या, पराठे, ketchup आणि मोसंबी 🍊 नी पेटपुजा करून झाल्यावर आम्ही १ वाजता पाण्याचा शोध घेत निघालो.. मोसंबी पण त्याच्याच होत्या बरं..

एक काका भेटले, जे त्यांच्या घरी घेऊन गेले.. खाली शिंदीत बाकीची मंडळी भेटली तेव्हा ते इथेच घरगुती कोकम सरबत 🍷 आणि ताकाचा आस्वाद घेत तृप्त झाल्याचं कळलं.. पाणी पीत, आमचे whereabouts सांगत, आम्ही फक्त 'शिंदीला उतरायचं कुठून?' ह्याचं उत्तर सोबत घेत तिथून निघालो.. वरून झऱ्यातून येणारं पाणी साठवणाऱ्या दगडी टाकीतून बाटल्या 🍶 भरुन, overflow होत असलेल्या पाण्यात तोंड धुवून आम्ही परत मार्गी लागलो.. थोडं उतरल्यावर समोर दिसली गाडी 🚌 आणि दिसायला लागलं होतं आजचं दुसरं target..

२ वाजता गाडीजवळ पोहोचलो तेव्हा शेजारच्या घरात विचारलेल्या "लिंबू सरबत भेटेल का?" प्रश्नाला नाराज करणारं उत्तर स्वीकारत, "आपल्याकडे लिंबूू 🍋, साखर 🍚 आहेत. सरबत पिऊन निघायचं का?' ह्या प्रश्नाला पण park करत आम्ही momentum जायच्या / हरवायच्या आत तिथून निघालो..

महिमंडणगड - दिसायला छोटा असलेला हा गड तसा चढायला सोपा आहे (हे सत्य आहे).. रघुवीर घाटातून गाडी ज्या रस्त्याने आली, त्यावर आम्हाला एखादा कि.मी. पायी जायचं होतं.. नंतर डावीकडे 👈 दिसणाऱ्या एका वाटेने आम्ही गड चढायला सुरुवात केली.. पण भर दुपारी चढायचा नाद आम्हाला महागात पडला.. डावीकडे होता तापलेला डोंगर ⛰️, उजवीकडे होता तळपता सूर्य 🏜️ आणि खाली होती उकळती माती.. वर पोहोचल्यावर प्रशांत म्हणाला, "मला जड गेलं".. राहुलही तत्सम.. ह्या दोघांना असं म्हणायची वेळ आली म्हणजे "high endurance" 💪.. मी जरी गप 🤫 होतो, तरी माझीही condition काही खूप वेगळी किंवा त्याहून दूर नव्हती.. चकदेवचं ८०० मी. elevation, इथल्या १५० समोर फिकं होतं.. so, let me rephrase - दिसायला छोटा वाटत असलेला हा गड तसा चढायला सोपाच असावा (हे अनुभव आहे).. कधी-कधीच अनुभवापेक्षा जे सत्य सुंदर असतं, ते हेच.. 'उलटं असतं?' म्हणताय.. it all depends on how one treats failures, rather failed attempts.. आणि आपण जे म्हणतो, "grass is greener on the other side", हे illusion पलीकडे नाहीच काही..

वाजले होते ३ आणि जणू निसर्गाला आमची आली असावी दया (CID नाही).. सूर्य लाजून ढगांमागे लपला 🌥️.. वारा काहीच नव्हता, पण उन्हाच्या झळा तरी बंद झाल्या होत्या.. ८-१० टाकं होते आणि त्यांच्या पलीकडे वर चढून भैरवनाथाच्या सोबतीला सहसा असणाऱ्या जोगेश्वरी च्या मुर्त्या होत्या.. पहिल्यांदाच दिसलं इथे, ते होतं टाक्यात कोरीव काम.. गडाच्या दुसऱ्या टोकाला जाऊन वेळ होती तन्मयला "आभारी आहोत" म्हणायची.. दुसरा डबा संपवत असतांना, "तिसरा तरी त्याच्यासाठी ठेऊ" म्हणत आम्ही बाकीच्यांना 'कुठपर्यंत पोहोचले?' असे phone 📞 करायला सुरुवात केली.. WhatsApp group मधले सगळे (उर्वरित ८) number try केले, एकही number लागत नव्हता.. शेवटी BSNL ने बाजी मारली.. मागच्या आठवड्यात कळसुबाईला पण हाच अनुभव.. एक BSNL चं sim card घ्यावं का? आता गंभीरपणे हा विचार केला पाहिजे..

नागेश्वर, वासोटा, जुना वासोटा, कास पठार, चकदेव ना mobile मध्ये सोबत 📷 घेऊन आम्ही उतरायला सुरुवात केली.. phone वर विशालने विचारलं होतं "marking केलंय का?".. आहे ते limited resource वापरत, फक्त गरज पडेल अश्या ठिकाणी marking करत आम्ही ४:१५ पर्यंत शिंदीला परतलो.. लागलीच चकदेवहुन बाकीचे एक-एक करून येत गेले.. तन्मय सोबत त्याचा तिसरा डबा संपवण्यात आला.. अंधार पडायच्या आत महिमंडणगड return येऊ शकतील, हा विचार करुनच आम्ही त्यांच्या इच्छेला नाराज नाही केलं.. ते गेल्यावर आम्ही शोधत होतो पिण्यासाठी थंड cold-drink 🍹.. एका दुकानात तहान भागवत, गडाला 'महिमनगड' पण म्हणतात, हे आम्हाला समजलं..

तिथून माघारी येत आम्ही चहा आणि बिर्याणीच्या (special attraction: सोयाबीन) तयारीला लागलो.. बाकी मंडळी येईपर्यंत, main course तयार झाला.. काय-काय टाकलं होतं, हे अजूनही फक्त आम्हालाच माहिती आहे.. काय नव्हतं टाकलं, ते खाली 👇 वाचा.. dessert 🥞 काय बनवायचं? तर ठरला झटपट तयार होणारा शिरा (special attraction: ~~मीठ~~ काजू).. कोण बनवणार? तर आमच्या सोबत आज होत्या मृणालिनी, म्हणजे शिरा सारखा शिरा भेटणार होता आणि खारट शिऱ्याला आज सगळे मुकणार होते.. 😁

चहा होता साखरेचा म्हणून खुश 😃 तर काजू न टाकता शाही बिर्याणी न बनवल्यामुळे दिलीप झाले होते थोडे ☹️ नाराज.. ज्यांच्या अंगणात बसलो होतो, तिथल्या काकू बोलायला खूप भारी होत्या.. त्या आणि आमच्या driver काकांची सोबत आम्हाला लाभली, हे आमचे सुदैव्य 🤞.. पुडी, बोरं आणि चिंचांच्या jokes ची मजा इथे लिहिण्यात नाही.. त्यासाठी तुम्हाला group treks करावे लागतील..

दिवसाची सांगता दिलीप सरांनी लिहिलेल्या काही ओळींनी,

शरीरभर थकव्याच्या जाणिवेत द्वेष उरत नाही. थकव्यात असते ती स्वीकारण्याची प्रक्रिया. थकलेल्या व्यक्तीपेक्षा निर्मळ काहीच नसतं.

सगळं विश्वच सामावून घेता येईल एवढी थकव्याची ही वाढत जाणारी वलयं.

१४ मार्च २०२१

हिमालयात 🏔️ trek करतांना climb high, sleep low असं म्हणतात.. ३०००-३५०० मी. उंची पर्यंत ह्याचा फरक पडत नसला, तरी आमचा program exact उलटा होता.. काल जे कोकणातून खालून वर 📈 आलो होतो, ते आज परत वरून खाली 📉 कोकणात जायचं होतं.. तालुकांच्या भाषेत, खेड - जावळी - खेड.. जिल्ह्यांच्या भाषेत, रत्नागिरी - सातारा - रत्नागिरी..

आज परत कोकणात उतरायचंय.. नोव्हेंबर २०१९ मध्ये माझ्यामुळे सर्वांना कवळ्या घाट अर्धा सोडून माघारी यावं लागलं होतं 😔, तो experience कालपासून सतत डोळ्यांसमोर येत सतावत होता - तसंच काही घडायला नको म्हणून.. आजपर्यंत फसला असेल, असा तो माझा एकमेव trek असावा - original plan मध्ये फक्त कोकणदिवा होता, तरी.. anyways, let's get back to शिंदी..

रात्रीच्या उरलेल्या बिर्याणीत काजू टाकून तीला शाही बनवण्यात आलं.. खाली उतरायला दुपार होते का संध्याकाळ, ह्याचा काहीच अंदाज नव्हता.. म्हणून, बिर्याणी दुपारच्या जेवणासाठी pack करुन घ्यावी, असा प्रस्ताव मांडण्यात आला आणि काल रिकामे झाले होते, ते डबे भरण्यात आले.. पण इतक्या उन्हात टिकेल का? म्हणून plan b, c पण बॅगेत टाकण्यात आले.. नाश्त्याला आज होती maggi 🍜 (special attraction: hot-n-sour soup).. सोबतीला आणि होते cream-roll, bourbon.. कधी-कधी तर bourbon 🍪 खास trekking साठी बनवले आहेत, असं वाटतं..

bus 🚐 ने २-२.५ कि.मी. वळवण पर्यंत जाऊन साधारण ८:१५ ला आम्ही पर्वत चढायला सुरुवात केली.. वर वाचलं असेलच, 'पर्वत' हे त्या पर्वताचं नाव आहे.. मुलांचे नाव Christian असतं, तसंच.. logic 🤔 पलीकडे आहे, पण आहे ते आहे, काही करु शकत नाही.. आर्ध्या तासाने पाणी लागेलच, म्हणून सगळ्यांनी खाली कुठे पाणी न भरता वरूनच natural mineral पाणी भरले.. इथपर्यंत येत, चढ आणि थोडी सपाटी होती.. ह्यापुढे मंदिरापर्यंत फक्त चढ होता.. चकदेवला पाठमोरा ठेऊन आम्ही चौघांनी ९:३० 🕤 ला मंदिर गाठलं.. आज प्रशांत आणि राहुल सोबत, सोबतीला वैभव पण होता..

स्वयंभू श्री जोम मल्लिकार्जुन - चकदेवला आहे साधारण हे मंदिरही तसंच आहे.. पण ह्या मंदिरात एका बाजूस अजून एक दरवाजा आहे म्हणून प्रकाश भरपूर येतो.. नंदी तसाच मोठा, पण बसायची style थोडी तिरकी.. नवस पूर्ण झाला म्हणून इथे काही 🎭 मुखवटे वाहिलेले दिसतात, जसे चकदेवला 🐍 नाग होते..

पुजाऱ्यांनी सांगितल्याप्रमाणे अशे ७ पांडवकालीन मंदिरं आहेत.. नंतर group मधून मिळालेल्या माहितीनुसार हे ७ पुढीलप्रमाणे, पण पांडवकालीन नाहीत, तर मोरेंनी काही शतकांपूर्वीच बांधले आहेत..
१. पर्वत - जोम मल्लिकार्जुन ✅
२. धारदेव - धारेश्वर
३. चकदेव - चौकेश्वर ✅
४. तलदेव - तलेश्वर
५. गालदेव - गालेश्वर
६. मालदेव - मालेश्वर
७. घोणसपूर - मल्लिकार्जुन

इथून दिसणाऱ्या view मध्ये सामील होते प्रतापगड, मधू-मकरंदगड, महाबळेश्वर, नागेश्वर, वासोटा, महिमंडणगड, चकदेव इ... सगळ्यांचा समज हाच की इथून पुढे फक्त उतार असणार आहे.. पण पुढे कुठे जायचं / कुठून उतरायचं - कोणालाच माहिती नव्हतं.. पुजाऱ्यांनी सांगितलं २ वाटा आहेत, एक उचटला जाते आणि एक सात्विक पाडा.. उचटची वाट म्हणजे रात्रीच 🌃 पोहोचलो असतो कांदोशीला, म्हणून दुसऱ्या वाटेने जायचं ठरलं.. Google Maps बघून असं वाटत होतं की अजून एक वाट कांदटला उतरत असावी, पण पुजाऱ्यांनी "सापडणार नाही" सांगत आम्हाला सात्विक पाड्यालाच उतरायला सांगितलं.. थोडं सोबत येऊन ते आम्हाला वाटेला लावून देणार होते..

पर्वतहून निघतांना आम्हाला वाटेत एक पिण्याच्या पाण्याची आणि दुसरी अंघोळीच्या पाण्याची 🛀, अश्या २ टाक्या लागल्या.. थोडं पुढे घेऊन जाऊन, "तिथून उतरा" सांगत पुजारी back to pavilion 🏟️.. दोन्ही वाटांच्या common point ला जायला steep उतार होता.. काही घसरत, काही बसत आणि मोजकेच चालत त्या common point ला पोहोचले.. इथून सात्विक पाडा होता उजवीकडे ➡️ आणि कांदट डावीकडे ⬅️.. थोडा अजून वेळ वाचावा म्हणून आम्ही डावीकडची वाट निवडत कांदटला उतरायचं ठरवलं.. इथून on झाला explore mode.. शोधत-शोधत, काही ठिकाणी थोडा वेळ जरी लागत असला तरी आम्ही १:३० वाजता successfully राजे चंद्रराव मोरेंची वरदायिनी देवता श्री निरीपजी देवीच्या मंदिरात पोहोचलो.. उजवीकडून non-stop 🏃 आलो असतो, तरी ह्यापेक्षा लवकर नसतो आलो..

गंजी

शाही बिर्याणी अजून सुस्थितीत होती.. पण त्याआधी वेळ होती ~~surprise~~ surprises ची.. दिलीप सकाळपासून सोबत कलिंगड 🍉 वाहत होते, मानना पडेगा.. नंतर त्यांच्या bag मधून निघाली सोनपापडी, गुळपट्टी आणि काही वेळाने वऱ्हाडी ठेचा.. म्हणजे इथे पुढे लिहिण्यासाठी काही राहिलंच नाही..

काही जण अजून यायचे होते.. उशीर कुठे झाला? तर नंतर कळलं की ते रूह अफ़ज़ा break साठी कांदटला थांबले होते, जे विशालने वाहून आणलं होतं..

२:४५ ला निघालो तेव्हा वाट शोधण्यापासून सुरुवात होती.. एक arrow दिसला, आणि तो follow करत आम्ही सुटलो.. जिथे marking पुसट झाले होते, तिथे आम्ही गिरवत होतो.. रस्त्यात लागली एक नदी 🏞️ आणि सगळ्यांनी बहुतेक एकच विचार केला असावा, "इथे थांबायला पाहिजे होतं जेवायला".. स्वच्छ आणि नितळ पाणी, मेहरबानी होती निवळी 🐟 मास्यांची.. पाणी भरत आम्ही पुढे निघालो, समज हाच की आपण नाळेची वाट उतरतो आहे..

nature's own water filter - निवळी मासे

design due to fern (नेचाची पानं)

एका ठिकाणी photo 📸 काढतांना राहुलचा mobile १५-२० फूट वरून खाली पडला.. पाणी असेल एखाद फूट.. "बरं झालं पडला, नवीन घेता येईल" इतका आनंद 🥳 झाला असता, 'पुढून जाता येईल' असं दिसत, दिलीप आणि राहुलने बूट काढून पाण्यात प्रवेश केला.. तिथे मागे तन्मय, विशाल आणि प्रथमेश मस्त पोहत 🏊‍♂️ होते, जे आम्हाला पुण्यात आल्यावर समजलं.. इतका वेळ पाण्यात राहून सुद्धा mobile चालू होता, म्हणजेच राहुल झाला होता नाराज 😔..

हीच ती जागा

घाट का एक खामोश पत्थर हूँ मैं, मैने नदी के हजार नखरे देखे हैं

caption credits: प्रशांत

थोड्या वेळाने लागला निरीपजी धबधबा.. इथेही वाहतं पाणी नव्हतं पण view was unbeatable.. वर उभं राहून धबधबा खाली किती force ने पडत असेल, हे काल्पनिक दृश्यच रोंगटे खडे करत होतं, आणि समोर सह्याद्रीचे डोंगर म्हणजे 'मजा आ गया' 😍..

Sahyadri Unbeatable

इसी बात पे, दिलीप सर एक बार और,

हे माझे निर्मळ डोळे आणि हे माझे तरंगणारं शरीर सांभाळत मी शून्यात स्वतःला गोठवण्याचे प्रयत्न करतो. हे अवस्थांतर टाळलं पाहिजे म्हणतानाच नियंत्रणाचे भास तुटतात. उष्णता आणि काही लांबच्या टोकांवर बर्फाळलेल्या जागा. आता हे सापेक्ष जग, संकल्पनांच्या शक्यतांमध्ये आपल्याला कैद करत जाणार.

पुढे कुठे? mark तर वर ⬆️ आहे, जी डावीकडे जाणारी वाट वाटते आहे, पण कांदोशी तर खाली ⬇️ आणि उजवीकडे आहे.. दुसरा कुठला रस्ता दिसत नसल्याने आम्ही चढायला लागलो.. भरोसा होता mark वर, कारण दुसरं कोणी नव्हतंच भरोसा करण्यासारखं.. पण हे mark कांदोशीलाच घेऊन जातील ना? नाहीतर फिरत राहू आपण जावळीच्या खोऱ्यात..

वाजले होते ४:३० 🕟.. थोडं वर जाऊन, 'वाट उतरती होतेय का?' बघायला दिलीप आणि राहुल पुढे गेले.. प्रशांत आज back-lead ला होता, म्हणून त्याचा उल्लेख कमी / नाही कुठे.. इथे लिहितांना (साहजिकच) सोबत असतील त्यांच्या बद्दलच लिहिल ना? हे दोघं आल्यावर कळलं, उजवीकडे जाणारी एक वाट खाली उतरते, पण ती बघतांनाच भीती 😨 वाटते.. खाली गेल्यावर कळलं हीच होती 'नाळेची वाट', जिथून उतरायचा original plan होता.. असो..

परत उलट्या दिशेने वाटचाल चालू.. Google Maps वर समोर दिसत होतं १०० मी. elevation आणि आता तर आम्हाला marks पण दिसेनासे झाले होते.. वाटेत काही जण जो plastic फेकून कचरा करतात, तो ही दिसत नव्हता.. 'आपण चुकलो आहोत' ही खात्री होत सगळे बसले तिथेच.. थोडं पुढे एखादा mark दिसतोय का, हे बघायला दिलीप, राहुल आणि विशाल निघाले, पण bad luck 🙁.. ते परत येत ठरलं असं की 'आपल्याला शेवटचा दिसला, त्या mark पर्यंत माघारी जाऊन, तिथून वर काही marks दिसतात का?, हे बघू.. आला तो spot आणि गेला राहुल तिथून वर.. पुढे mark दिसताय म्हणून लागलीच त्याने green signal 🏁 दिला आणि everybody was relieved..

समोर एकच target होतं - अंधार व्हायच्या आत ह्या दाट जंगलातुन बाहेर पडायचं.. पाला-पाचोळा 🍂🍁 पडल्याने पायवाट अगदी स्पष्ट दिसत नव्हती, पण जिथे मोकळा रस्ता दिसेल तिथे ठराविक अंतरावर असलेल्या arrow marking आम्हाला 'चलते रहो' चे संकेत देत होते.. दिलीप आणि राहुल कांदोशीच्या रामवरदायिनी देवीच्या मंदिरात पोहोचले ६:३० ला.. एक-एक करत शेवटचा कार्यकर्ता ८ 🕗 ला मंदिरात पोहोचला.. हात-पाय धूत असता, lockdown 🔒 पासून, पुणे सोडून, इथेच राहणाऱ्या एका गावकरीने सांगितलं तेव्हा आमच्या काही गोष्टी लक्षात आल्या..

१. आम्ही तेलीसरी / तेली च्या वाटेने खाली आलो आहोत..
२. (मागे डोंगरावर वणवा 🔥 पेटला होता) वणव्याचा उद्देश्य - प्राण्यांनी केलेली घाण साफ व्हावी आणि पुढचं गवत छान यावं..
३. मंदिराच्या मागे वाहणाऱ्या नदीला 'जगबुडी' म्हणतात.. नावातच लपलं आहे 'किती पाणी असत असेल?' ह्याचं उत्तर..

वेळेत पोहोचल्याचा आनंद सगळ्यांनाच झाला होता, कारण कालपासूनच आज रात्री काय जेवायचं 🍲, ह्याचे plans रंगायला लागले होते.. ०९:३० 🕤 वाजता जेव्हा दिलेली order समोर तयार हुन आली, तेव्हा आम्ही आठवड्यापासून उपाशी आहोत, अशे तुटून पडलो..

'श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान' चे कोटी-कोटी आभार 🙏.. त्यांनी त्यांच्या मोहिमेसाठी ज्या ठिकठिकाणी markings करुन ठेवल्या आहेत, फक्त आणि फक्त त्यांच्यामुळेच आम्ही सगळे जेवायच्या वेळेत (night curfew आधी) hotel ला पोहोचू शकलो नाहीतर किती भटकत रहावं लागलं असतं आणि कधी परतलो असतो, ह्याचा काही नेमच नव्हता..